İkinci el telefon alırken nelere dikkat edilmeli?

İkinci el telefon alırken en önemli adım, cihazın IMEI numarasını e-Devlet üzerinden sorgulayarak kayıtlı olup olmadığını ve kayıp, çalıntı ya da kaçak olarak bildirilip bildirilmediğini kontrol etmektir. Ardından telefonun önceki sahibinin hesabından çıkarıldığından, ekranın, pilin ve kameraların düzgün çalıştığından emin olmanız gerekir. Bu kontrolleri yapmadan ödeme yapmamak, ikinci el alışverişteki risklerin çoğunu ortadan kaldırır.

IMEI sorgulama nasıl yapılır?

IMEI, her telefona özel 15 haneli bir kimlik numarasıdır. Çift SIM kartlı telefonlarda iki ayrı IMEI numarası bulunur.

IMEI numarasını öğrenmek için:

  • Telefonun tuş ekranına *#06# yazın. IMEI numarası ekranda görünür.
  • Telefonun ayarlarında "Hakkında" veya "Telefon hakkında" bölümüne bakın.
  • Telefonun kutusundaki etiketle karşılaştırın.

Bu üç yerdeki numaraların aynı olması gerekir. Farklıysa telefonun kutusu başka bir cihaza ait olabilir veya cihazda bir değişiklik yapılmış olabilir.

Numarayı öğrendikten sonra e-Devlet üzerindeki Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) "IMEI Sorgulama" hizmetini kullanın. Sorgu sonucunda cihazın kayıtlı olup olmadığını ve kayıp, çalıntı veya kaçak olarak bildirilip bildirilmediğini görebilirsiniz. Sorgunun adı ve yeri zamanla değişebilir; güncel yöntemi BTK'nın resmi kaynaklarından kontrol edin.

Kayıtlı telefon nasıl anlaşılır?

Türkiye'de mobil şebekede kullanılabilmesi için telefonun IMEI numarasının kayıtlı olması gerekir. Kayıt dışı cihazlar şebekeden kapatılır ve SIM kartla arama yapamaz, mobil veri kullanamaz.

Yurt dışından getirilen telefonlar, belirli kurallar çerçevesinde ve ücret ödenerek kayıt ettirilebilir. Bu kayıt, cihazı getiren kişinin adına yapılır ve kurallar, süreler ve ücretler zaman içinde değişebilir. Bu nedenle yurt dışından getirilmiş bir telefon alıyorsanız:

  1. IMEI sorgusunda cihazın kayıtlı göründüğünden emin olun.
  2. Kaydın geçici mi yoksa kalıcı mı olduğunu satıcıya sorun.
  3. Emin olamıyorsanız telefonu almayın.

Telefonun "şu an çalışıyor" olması yeterli değildir. Kayıt dışı bir cihaz belirli bir süre çalışıp sonra şebekeden kapatılabilir.

Hesap kilidini mutlaka kontrol edin

Önceki sahibin hesabından çıkarılmamış bir telefon, sıfırlandığında bile kullanılamayabilir.

  • iPhone için: "Bul" (Find My) özelliğinin kapalı olması ve cihazın önceki sahibin Apple hesabından çıkarılmış olması gerekir. Aksi halde Aktivasyon Kilidi nedeniyle telefonu kendi hesabınızla kuramazsınız.
  • Android için: Önceki sahibin Google hesabı ve varsa üretici hesabı cihazdan kaldırılmalıdır. Sıfırlama sonrasında cihaz önceki hesabın şifresini isteyebilir.

En güvenli yol, satıcının telefonu sizin yanınızda hesaplardan çıkarıp fabrika ayarlarına döndürmesi ve kurulum ekranının açıldığını görmenizdir.

Fiziksel ve teknik kontrol listesi

Telefonu teslim almadan önce şu kontrolleri yapın:

  • Ekran: Beyaz ve siyah bir görüntü açarak lekeleri, ölü pikselleri ve renk farklarını kontrol edin. Dokunmatiği ekranın her köşesinde deneyin.
  • Pil: iPhone'larda Ayarlar bölümünden pil sağlığı görülebilir. Android cihazlarda bu bilgi her modelde aynı yerde değildir. Kısa bir kullanımda pilin hızlı düşüp düşmediğine bakın.
  • Kameralar: Ön ve arka kameralarla fotoğraf ve video çekin, odaklamayı ve flaşı deneyin.
  • Ses ve mikrofon: Bir arama yapın veya ses kaydı alın. Hoparlörü ve kulaklığı dinleyin.
  • Bağlantılar: SIM kartınızı takarak çekim gücünü, mobil veriyi, Wi-Fi'ı ve Bluetooth'u test edin.
  • Şarj girişi ve tuşlar: Şarjın düzgün başladığını ve tüm tuşların çalıştığını kontrol edin.
  • Biyometrik özellikler: Yüz tanıma veya parmak izi okuyucunun çalıştığından emin olun.
  • Değişen parçalar: Yeni iPhone modellerinde Ayarlar içinde parça ve servis geçmişi bilgisi görülebilir. Orijinal olmayan bir parça kullanıldıysa burada uyarı çıkabilir.

İkinci el iPhone alırken ek dikkat

İkinci el iPhone, en çok aranan ikinci el telefonlardandır ve bu nedenle sahte veya parçaları değiştirilmiş cihazlarla da sık karşılaşılır. Yukarıdaki kontrollere ek olarak:

  • Ayarlar'daki model ve seri numarasını kutuyla karşılaştırın.
  • Seri numarasıyla Apple'ın resmi garanti sorgulama sayfasından cihazın modelini ve garanti durumunu kontrol edin.
  • Piyasa fiyatının belirgin şekilde altındaki tekliflere şüpheyle yaklaşın.

Yeni bir modeli de değerlendiriyorsanız, iPhone 16 gibi ürünlerin kullanıcı yorumları pil ve kamera konusunda karşılaştırma yapmanıza yardım eder. Apple markası hakkındaki yorumlarda servis ve garanti deneyimleri de yer alır.

Satıcıyla ilgili güvenlik önlemleri

  • Mümkünse telefonu yüz yüze, kalabalık ve güvenli bir yerde teslim alın.
  • Kontrolleri bitirmeden ödeme yapmayın. Kapora istenmesine dikkat edin.
  • Fatura ve varsa garanti belgesini isteyin. Faturanın üzerindeki IMEI ile cihazdaki IMEI'yi karşılaştırın.
  • Satıcının kimliğini ve iletişim bilgilerini not alın, yazışmaları saklayın.

Bir bireyden alışveriş yaptığınızda tüketici hakları genellikle aynı şekilde uygulanmaz, çünkü tüketici mevzuatı satıcının ticari faaliyet yürüttüğü işlemleri kapsar. Bir mağazadan veya ikinci el ürün satan bir işletmeden aldığınızda ise ayıplı mal haklarınız devam eder. Ayrıntılar için ayıplı mal ve garanti hakları yazımıza bakabilirsiniz. Elektronik kategorisinde ise satıcılar ve markalar hakkındaki yorumları inceleyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İkinci el telefon alırken nelere dikkat edilmeli?

IMEI sorgusuyla kayıt durumunu kontrol edin, hesap kilidinin kaldırıldığından emin olun, ekranı, pili, kameraları ve bağlantıları test edin ve faturadaki IMEI ile cihazdakini karşılaştırın.

IMEI sorgulama nasıl yapılır?

Tuş ekranına *#06# yazarak IMEI numarasını öğrenin, ardından e-Devlet üzerindeki BTK IMEI sorgulama hizmetinden cihazın durumunu kontrol edin.

Kayıtlı telefon nasıl anlaşılır?

e-Devlet üzerinden yapılan IMEI sorgusu, cihazın kayıtlı olup olmadığını gösterir. Telefonun o an çalışıyor olması tek başına kayıtlı olduğunu kanıtlamaz.

Kayıt dışı telefon kullanılabilir mi?

Kayıt dışı cihazlar şebekeden kapatılır, SIM kartla arama yapamaz ve mobil veri kullanamaz. Wi-Fi ile kullanılabilseler de telefon olarak işlevlerini kaybederler.

Aktivasyon kilidi olan iPhone açılabilir mi?

Aktivasyon kilidi yalnızca cihazın bağlı olduğu Apple hesabının şifresiyle kaldırılabilir. Kilidi açılmamış bir iPhone'u satın almayın.

Deneyiminizi paylaşın

Satın aldığınız telefonla ilgili deneyiminiz, ikinci el veya yeni cihaz almayı düşünen herkes için faydalıdır. MarkaPuanla'da elektronik kategorisindeki yorumları okuyabilir, kullandığınız telefon hakkında kendi yorumunuzu yazabilirsiniz.