Ayıplı mal iade ve garanti hakları: Ne yapmalısınız?
Ayıplı mal, satıcının bildirdiği veya sözleşmede belirtilen özellikleri taşımayan, kullanım amacını karşılamayan ya da beklenen faydayı azaltan bir kusuru olan üründür. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'a göre ayıplı mal aldığınızda dört seçimlik hakkınız vardır: sözleşmeden dönme (iade), ayıp oranında indirim, ücretsiz onarım veya ürünün ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesi. Garanti süresi en az 2 yıldır ve garanti kapsamındaki tamir süresi azami 20 iş günüdür. Aşağıda bu hakları nasıl kullanacağınızı anlatıyoruz.
Ayıplı mal nedir?
Kanuna göre bir ürün şu durumlarda ayıplı sayılır:
- Sözleşmeye, etikete, tanıtım ve kullanım kılavuzuna veya reklamda belirtilen özelliklere uymuyorsa
- Satıcının bildirdiği özellikleri taşımıyorsa
- Benzer ürünlerden makul olarak beklenen faydayı sağlamıyorsa ya da bu faydayı azaltan bir kusur içeriyorsa
Ayıp, ürünü teslim aldığınızda hemen görülebilir (örneğin kırık bir ekran) veya bir süre kullandıktan sonra ortaya çıkabilir (örneğin birkaç ay sonra çalışmayı bırakan bir motor). Önemli bir kural: Teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların, teslim anında var olduğu kabul edilir. Bu sürede aksini ispat etmek satıcıya düşer.
Ayıplı mal hakları için genel zamanaşımı süresi, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile teslimden itibaren 2 yıldır. Satıcının ağır kusuru veya hilesi varsa bu süre uygulanmaz.
Dört seçimlik hak
Ayıplı mal durumunda şu haklardan birini seçebilirsiniz:
- Sözleşmeden dönme: Ürünü iade edip ödediğiniz bedeli geri almak.
- Ayıp oranında indirim: Ürünü tutup, kusur oranında bedelden indirim istemek.
- Ücretsiz onarım: Ürünün tüm masrafları satıcıya ait olacak şekilde tamir edilmesini istemek.
- Ayıpsız misli ile değiştirme: Ürünün kusursuz bir benzeriyle değiştirilmesini istemek.
Seçim size aittir ve satıcı bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Ancak seçtiğiniz onarım veya değişim hakkı satıcı için orantısız güçlük doğuracaksa, bu durumda sözleşmeden dönme veya ayıp oranında indirim haklarından birini seçebilirsiniz. Onarım veya değişim talebinin, satıcıya yöneltildiği tarihten itibaren azami 30 iş günü içinde yerine getirilmesi gerekir.
Ayıplı mal iade talebinizi mümkünse yazılı olarak yapın ve talebinizin alındığını gösteren bir kayıt saklayın.
Garanti süresi kaç yıl?
Garanti belgesiyle satılması gereken ürünlerde garanti süresi, ürünün teslim tarihinden itibaren en az 2 yıldır. Üretici veya satıcı daha uzun bir süre verebilir. Garanti belgesini ve faturayı saklamanız, haklarınızı kanıtlamanın en kolay yoludur.
Bilinmesi gereken diğer noktalar:
- Tamirde geçen süre garanti süresine eklenir. Ürününüz servisteyken garanti süresi işlemeye devam etmez.
- Garanti, kullanım kılavuzuna aykırı kullanımdan doğan arızaları genellikle kapsamaz. Bu durumda hangi kullanımın hatalı sayıldığı tartışma konusu olabilir; servis raporunu mutlaka isteyin.
- Garanti, ayıplı mal haklarınızı ortadan kaldırmaz. İkisi birlikte geçerlidir.
Tamir süresi kaç gün?
Garanti Belgesi Yönetmeliği'ne göre garanti süresi içindeki tamir süresi azami 20 iş günüdür. Bu süre, ürünün servise, satıcıya veya üreticiye teslim edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
Tamir bu süre içinde yapılmazsa veya arıza tekrar ederse daha güçlü haklar doğar. Garanti süresi içinde:
- Tamir azami süreyi aşarsa,
- Aynı arıza bir yıl içinde ikiden fazla tekrarlanırsa,
- Farklı arızalar bir yıl içinde dörtten fazla meydana gelirse,
- Garanti süresi boyunca farklı arızaların toplamı altıyı geçerse,
- Servis, arızanın tamirinin mümkün olmadığını raporla belirlerse,
ürünün değiştirilmesini, bedel iadesini veya ayıp oranında indirimi talep edebilirsiniz.
Ürün arızalandı, ne yapmalıyım?
Ürününüz arızalandığında şu sırayı izleyin:
- Belgeleri bulun. Fatura ve garanti belgesi (veya elektronik garanti belgesi) elinizde olsun.
- Arızayı kaydedin. Fotoğraf ve video çekin, arızanın ne zaman başladığını not edin.
- Satıcıya veya yetkili servise başvurun. Seçimlik haklarınızı satıcıya karşı kullanırsınız; garanti kapsamındaki tamir için yetkili servise de gidebilirsiniz.
- Teslim fişi alın. Ürünü servise bıraktığınızda teslim tarihinin ve arıza tanımının yazılı olduğu bir belge isteyin. 20 iş günü bu tarihten itibaren hesaplanır.
- Servis raporunu saklayın. Her tamirde yapılan işlemi gösteren raporu alın. Arızanın tekrarlandığını kanıtlamak için bu raporlar gerekir.
- Sonuç alamazsanız başvurun. Satıcı haklarınızı tanımazsa tüketici hakem heyetine başvurabilirsiniz. Adımları markayı şikayet etme rehberimizde anlattık.
Ayıplı mal ile cayma hakkı aynı şey değil
İnternetten veya telefonla yapılan alışverişlerde, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ne göre ürünü teslim aldıktan sonra 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayma hakkınız vardır. Bu hak, ürün kusursuz olsa bile geçerlidir. Ayıplı mal hakları ise ürünün kusurlu olmasına dayanır ve 14 günle sınırlı değildir. E-ticaret alışverişlerinde iki hakkı birbirine karıştırmamak önemlidir.
Sık sorulan sorular
Ayıplı mal iade nasıl yapılır?
Satıcıya yazılı olarak başvurup sözleşmeden döndüğünüzü bildirirsiniz. Ürünü iade eder, ödediğiniz bedeli geri istersiniz. Satıcı kabul etmezse tüketici hakem heyetine başvurabilirsiniz.
Garanti süresi kaç yıl?
Garanti belgesiyle satılan ürünlerde garanti süresi teslimden itibaren en az 2 yıldır. Tamirde geçen süre bu süreye eklenir.
Tamir süresi kaç gün?
Garanti kapsamındaki tamir süresi azami 20 iş günüdür ve ürünün servise teslim edildiği tarihten itibaren işler.
Ürün arızalandı, ne yapmalıyım?
Fatura ve garanti belgesini hazırlayın, satıcıya veya yetkili servise başvurun, teslim fişi alın ve servis raporlarını saklayın. Sorun çözülmezse hakem heyetine başvurun.
Arıza tekrar ederse ürün değiştirilir mi?
Garanti süresi içinde aynı arıza bir yıl içinde ikiden fazla tekrarlanırsa değişim, bedel iadesi veya indirim talep edebilirsiniz.
Ürün deneyiminizi paylaşın
Bir ürünün ne kadar dayanıklı olduğunu ve servisin nasıl çalıştığını en iyi, onu kullananlar anlatır. MarkaPuanla'da ev aletleri ve diğer kategorilerdeki markaların puanlarını inceleyebilir, arıza ve servis deneyiminizi yorum olarak yazabilirsiniz.